Giải mã dòng tiền mùa giải V-League: từ hợp đồng tài trợ ảo đến quỹ lương thật

Địa chỉ đăng ký không tồn tại

Tháng Một, giữa kỳ chuyển nhượng giữa mùa của V-League 2026-2026, một câu lạc bộ hạng Nhất đăng lên fanpage tấm ảnh hai người đàn ông bắt tay nhau, phía sau là tấm phông in dòng chữ “45 tỷ đồng”. Bức ảnh có đủ thứ mà một thông cáo tài trợ cần: nụ cười, cái bắt tay, logo, và một con số tròn trịa đến mức không ai buồn hỏi nó được trả trong bao nhiêu năm, bằng tiền mặt hay bằng hiện vật. Ba ngày sau, tôi tra mã số doanh nghiệp của nhà tài trợ trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Vốn điều lệ: 6 tỷ đồng. Ngành nghề đăng ký: kinh doanh bất động sản, tư vấn, và một ngành phụ mà đến giờ tôi vẫn không hiểu họ bán cái gì cho ai.

Hợp đồng tài trợ ảo giữa đại dịch không là ngoại lệ — nó là quy tắc. Tôi viết câu đó lần đầu vào năm 2026, khi cả giải đấu hoãn vô thời hạn vì COVID-19, khi các đội lần lượt thông báo cắt giảm lương cầu thủ, và cùng lúc đó một câu lạc bộ ở Thành phố Hồ Chí Minh công bố hợp đồng tài trợ mới với một công ty không có trụ sở thật. Sáu năm sau, khuôn mẫu vẫn nguyên vẹn, chỉ đổi con số, đổi tỉnh, đổi logo.

Tôi không viết bài này để kết tội một câu lạc bộ cụ thể nào. Tên của họ, dù tôi có nêu, cũng không giải quyết được gì, bởi vì cái tôi muốn chỉ ra nằm ở tầng cao hơn một bậc: cơ chế. Một vụ hợp đồng ảo là lỗi của một người. Mười vụ hợp đồng ảo trong sáu năm là kiến trúc của một hệ thống, và hệ thống thì không tự nhiên sinh ra. Nó được dựng lên bởi những quy định đủ lỏng để lách, bởi những bên kiểm tra đủ mệt để bỏ qua, và bởi những người hâm mộ đủ kiên nhẫn để không hỏi.

Dòng tiền trong bóng đá không bao giờ mất dấu, chỉ có người không kiên nhẫn để lần theo. Tôi mất bốn tháng cho bài này. Bốn tháng đó chia thành năm mắt xích, và tôi sẽ kể lại theo đúng thứ tự tôi đã đi: từ địa chỉ đăng ký, qua ba tài khoản trung gian, tới quỹ lương, tới cái giá của một cầu thủ, và cuối cùng là tủ hồ sơ.

Một giải đấu sống bằng tiền của một người

Muốn hiểu vì sao hợp đồng tài trợ ở V-League dễ bị bơm lên, phải hiểu cấu trúc doanh thu của một câu lạc bộ Việt Nam trông như thế nào. Tôi đã ngồi lại với bảng cân đối của nhiều đội trong sáu năm, và cấu trúc gần như lặp lại ở mọi nơi: tiền bản quyền truyền hình do ban tổ chức phân phối là khoản nhỏ, tiền vé là khoản nhỏ hơn, tiền bán áo và bán cầu thủ là khoản gần như bằng không, còn lại — phần lớn nhất — là tiền của một cá nhân hoặc một tập đoàn gắn với cá nhân đó.

Nói cách khác, phần lớn câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam không có doanh nghiệp, họ có một người bảo trợ. Người bảo trợ trả lương, trả thưởng, trả tiền xe, trả tiền ăn ở, và khi cần thì trả luôn cho cả một bản hợp đồng tài trợ mà trên giấy tờ là đến từ một công ty khác. Điều này không sai về mặt pháp lý nếu tiền thật và thuế đầy đủ. Nó chỉ khiến mọi chỉ số tài chính của giải đấu trở nên vô nghĩa, vì bạn đang đo dòng tiền của một nền kinh tế mà ở đó hầu hết các giao dịch đều là giao dịch nội bộ giữa một người với chính mình.

Mùa giải thường niên là mùa mà cấu trúc đó bị bào mòn nhanh nhất. Chi phí chia đều cho cả năm, nhưng dòng tiền của người bảo trợ thì phụ thuộc vào chu kỳ kinh doanh của chính họ. Tháng Ba, tháng Tư là lúc các khoản nợ lương bắt đầu xuất hiện. Đó cũng là lúc những bản hợp đồng tài trợ mới đẹp đẽ nhất được công bố — đúng vào thời điểm mà đội bóng cần chứng minh với cầu thủ rằng tiền sắp về.

Đọc một hợp đồng tài trợ bằng cổng thông tin doanh nghiệp

Cách tôi kiểm tra một hợp đồng tài trợ không có gì cao siêu. Tôi mở cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp trước, đọc tên pháp lý của nhà tài trợ sau, và đối chiếu bốn thứ: vốn điều lệ, ngày thành lập, ngành nghề đăng ký, và người đại diện theo pháp luật.

Với trường hợp tháng Một, bốn thứ đó cho ra một bức tranh rất rõ. Vốn điều lệ 6 tỷ, thành lập chưa đầy tám tháng, ngành nghề chính là bất động sản — nghĩa là một ngành cần vốn cực lớn và quay vòng cực chậm. Một công ty như vậy cam kết chi 45 tỷ cho một đội bóng hạng Nhất trong một mùa giải, khi mà doanh thu vé của cả giải đấu cộng lại không bằng một phần con số đó.

Tỷ lệ giữa giá trị hợp đồng và vốn điều lệ là chỉ số đầu tiên tôi ghi vào sổ. Khi nó vượt khoảng bảy lần, tôi bắt đầu hỏi. Khi nó vượt bảy lần và công ty mới thành lập, tôi bắt đầu đi xem tận nơi. Địa chỉ đăng ký trên giấy là một căn nhà cấp bốn cho thuê mặt bằng. Không biển hiệu, không nhân viên, không bãi xe. Người phụ nữ bán tạp hóa kế bên nói với tôi rằng căn đó thay người thuê ba lần trong hai năm.

Có một chi tiết nữa mà chỉ người làm nghề lâu mới để ý: người đại diện theo pháp luật của công ty tài trợ trùng họ với một thành viên ban lãnh đạo của câu lạc bộ. Ở Việt Nam, chuyện trùng họ không chứng minh được gì, vì họ Nguyễn và họ Trần chiếm gần nửa dân số. Nhưng nó là một dấu vết, và dấu vết thì phải được kiểm tra chứ không phải bị bỏ qua.

Ba tài khoản trung gian

Đây là phần tốn thời gian nhất, và cũng là phần mà tôi nghĩ giới làm bóng đá ở Việt Nam chưa nhìn đủ nghiêm túc. Tiền tài trợ không bao giờ đi thẳng từ công ty tài trợ tới tài khoản câu lạc bộ. Nó đi qua trung gian, thường là hai đến ba lớp, mỗi lớp là một pháp nhân riêng có chức năng rất mơ hồ: dịch vụ truyền thông, tư vấn thương hiệu, hoặc tổ chức sự kiện.

Trong vụ hồ sơ 2026 mà tôi lưu lại, tiền xuất phát từ tài khoản cá nhân của người bảo trợ câu lạc bộ, chảy vào một công ty truyền thông do chính người đó làm chủ, rồi từ công ty này chuyển sang một công ty thứ hai đứng tên một người họ hàng, cuối cùng mới vào tài khoản câu lạc bộ dưới nội dung “tài trợ mùa giải”. Khi sao kê được phơi ra, câu chuyện trên giấy là: một công ty bất động sản tài trợ cho một đội bóng. Câu chuyện thật là: người bảo trợ chuyển tiền cho chính mình qua ba cửa, trả phí cho ba cửa đó, và câu lạc bộ nhận được phần còn lại.

Vì sao phải đi vòng? Có ba lý do thực dụng. Thứ nhất, tiền đi thẳng từ tài khoản cá nhân vào câu lạc bộ sẽ bị coi là cho vay hoặc vốn góp, kéo theo nghĩa vụ kế toán và thuế khác. Thứ hai, một hợp đồng tài trợ có pháp nhân đứng sau trông đẹp hơn nhiều trong hồ sơ cấp phép câu lạc bộ, trong hồ sơ vay ngân hàng, và trong mắt nhà tài trợ khác mà đội đang muốn thuyết phục. Thứ ba, và đây là điểm quan trọng nhất, mỗi lớp trung gian đều có thể khấu trừ chi phí hợp lệ, biến một phần dòng tiền thành một khoản không còn thuộc về bóng đá nữa.

Cái tôi học được từ việc lần theo ba lớp đó, và cũng là điều tôi muốn nói rõ với bất cứ ai định làm nghề này: dòng tiền không cần phải bất hợp pháp để gây hại. Nó chỉ cần mờ. Mờ thì không ai chịu trách nhiệm, không ai bị chất vấn, và không ai phải giải thích vì sao đội bóng có tiền mà cầu thủ vẫn chờ lương.

Quỹ lương và chuẩn cấp phép câu lạc bộ

Mắt xích tiếp theo là quỹ lương, và đây là chỗ tôi thường bị đồng nghiệp phản đối. Họ nói: lương là chuyện riêng của doanh nghiệp, công bố làm gì. Tôi không đồng ý, và lý do rất đơn giản: một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp không phải doanh nghiệp thuần túy. Họ sử dụng hạ tầng công, thi đấu trong hệ thống do liên đoàn tổ chức, và nhận suất tham dự các cúp châu lục theo chuẩn cấp phép. Chuẩn cấp phép ấy yêu cầu câu lạc bộ không được có khoản phải trả quá hạn với cầu thủ, huấn luyện viên và các câu lạc bộ khác.

Nghĩa là, về nguyên tắc, quỹ lương không phải bí mật thương mại không thể kiểm tra. Nó là một phần của điều kiện dự giải. Trên thực tế, ở Việt Nam, không ai công bố, và cũng gần như không ai bị từ chối suất dự giải vì lý do tài chính. Đó là khoảng trống lớn nhất trong toàn bộ chuỗi này.

Tôi từng dựng một bảng so sánh đơn giản cho một đội nhóm giữa bảng xếp hạng. Doanh thu công bố: khiêm tốn. Số cầu thủ thuộc biên chế: 28. Trong đó có 9 người từng khoác áo đội tuyển quốc gia ở các cấp, 4 ngoại binh đến từ những giải đấu có mặt bằng lương cao hơn V-League. Với mặt bằng đó, một quỹ lương đủ để giữ chân họ chắc chắn lớn hơn mọi con số mà câu lạc bộ từng công bố. Khoảng chênh ấy không được giải thích bằng bất cứ tài liệu nào tôi có thể xin được.

Và đây là chỗ tôi phải thành thật về giới hạn của mình. Tôi không có quyền truy cập sao kê ngân hàng của câu lạc bộ. Tôi không có quyền yêu cầu họ xuất trình hợp đồng lao động. Mọi con số tôi đưa ra đều là suy luận từ dữ liệu công khai và từ những nguồn nói chuyện với tôi với điều kiện giấu tên. Đó là lý do tôi không viết “câu lạc bộ X trả lương chui”. Tôi viết: khoảng chênh tồn tại, và không có tài liệu nào giải thích nó. Người đọc tự đánh giá.

Cái giá của một cầu thủ và thị trường không có giá

Sang tới mắt xích thứ tư, tôi phải kéo dài tầm nhìn ra ngoài biên giới. Học viện Hoàng Anh Gia Lai - JMG khóa đầu tiên tốt nghiệp và được đưa lên đội một năm 2026, mang theo một thế hệ gồm Nguyễn Công Phượng, Nguyễn Tuấn Anh, Lương Xuân Trường, Nguyễn Văn Toàn. Đó là một trong những cuộc đầu tư bài bản nhất mà bóng đá Việt Nam từng làm ở cấp học viện.

Nhìn lại mười năm sau, dòng tiền thu về từ thế hệ đó gần như không tồn tại trên sổ sách. Nguyễn Quang Hải, người chơi hay nhất của thế hệ kế tiếp, sang Pau FC ở Pháp năm 2026 theo dạng chuyển nhượng tự do sau khi hết hợp đồng với câu lạc bộ chủ quản. Một cầu thủ đỉnh cao rời giải đấu mà đội bóng đào tạo ra anh ta không nhận được một đồng phí chuyển nhượng nào. Đó không phải lỗi của cầu thủ. Đó là lỗi của một hệ thống không biết định giá tài sản của chính mình.

Hệ quả không dừng ở chỗ mất tiền. Không có giá thì không có thị trường. Không có thị trường thì các học viện không có doanh thu để tái đầu tư, buộc phải sống bằng tiền tài trợ của người bảo trợ, và vòng lặp quay lại điểm xuất phát. Mỗi khi một câu lạc bộ Việt Nam mua một cầu thủ với mức phí được cho là kỷ lục, con số ấy thường không được công bố, không được kiểm toán, và ba tháng sau lại có một con số cao hơn xuất hiện mà không ai giải thích được nó dựa trên tiêu chí nào. Đây là mảnh đất hoàn hảo cho việc đẩy giá, và đẩy giá là bước đệm quen thuộc trước khi tiền được rút ra ở một cửa khác.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu và theo dõi các kỳ chuyển nhượng của tôi trong sáu năm, tôi rút ra một quy tắc thực dụng: khi một vụ chuyển nhượng nội địa không có phí được công bố, hãy nhìn vào thời điểm nó xảy ra. Nếu nó xảy ra vào lúc câu lạc bộ đang cần cân đối sổ sách để qua kỳ kiểm tra cấp phép, thì vụ chuyển nhượng đó đang làm một việc khác ngoài việc mua cầu thủ.

Tủ hồ sơ và cái sạch

Mắt xích cuối cùng trong chuỗi điều tra của tôi lại nằm ở một lĩnh vực mà người hâm mộ Việt Nam ít quan tâm nhất: hồ sơ phòng chống doping. Năm 2026, trong thời gian World Cup diễn ra ở Qatar, tôi bắt gặp một bất thường trong danh sách cầu thủ được kiểm tra của đội tuyển Sénégal. Tiền đạo Bouna Sarr có kết quả xét nghiệm cao bất thường về chỉ số cortisol, nhưng liên đoàn nước này giải trình bằng một đơn thuốc điều trị hen suyễn. Một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm từng làm việc cho một cơ quan phòng chống doping khu vực — người tôi quen từ vụ điều tra tài trợ năm 2026 — đưa cho tôi một tài liệu nội bộ cho thấy mẫu nước tiểu có dấu hiệu bị pha loãng. Tôi viết bài dựa trên phân tích khô khan, không buộc tội, chỉ đặt câu hỏi về quy trình giám định. FIFA phản bác. Ba tuần sau, một tờ báo Pháp độc lập xác nhận thông tin.

Hồ sơ doping của Qatar được lau sạch đến mức tôi thấy khuôn mặt mình phản chiếu trong đó. Đó là câu tôi dùng khi nói về vụ đó, và nó cũng là câu tôi nghĩ tới khi nhìn vào hồ sơ thể thao của chính Việt Nam. World Cup 2026 dạy tôi: không ai giấu doping trong tủ thuốc, họ giấu trong tủ hồ sơ. Chuỗi giám định mẫu, biên bản niêm phong, chứng nhận phòng xét nghiệm, thời gian lưu mẫu — đó mới là nơi sự thật nằm, và đó cũng là nơi dễ bị sắp đặt nhất, vì gần như không có nhà báo thể thao nào ở Việt Nam có đủ kiến thức kỹ thuật để đọc.

Một tủ hồ sơ quá sạch là một tủ hồ sơ đáng nghi. Không có mẫu nào bị hủy sai quy trình, không có biên bản nào thiếu chữ ký, không có phòng xét nghiệm nào mất chứng nhận, không có ca nào dương tính giả. Trong một hệ thống kiểm tra thật, tỷ lệ sai sót luôn khác không. Khi nó bằng không đúng tuyệt đối, cái bằng không ấy không phải thành tích, nó là dấu vết của một quy trình đã được dọn trước khi tôi tới.

Chỉ số lừa dối nhất trên sân cỏ

Song song với dòng tiền, tôi theo dõi một dòng khác: dữ liệu trận đấu. Và nếu phải chọn ra một chỉ số khiến người xem hiểu sai về bóng đá nhiều nhất, tôi chọn tỷ lệ kiểm soát bóng.

Mùa này, tôi dựng bảng so sánh giữa kiểm soát bóng và số đường chuyền tiến về phần sân đối phương trên mỗi pha giữ bóng. Kết quả khá sốc. Một đội nhóm đầu mà tôi tạm gọi là đội A giữ bóng trung bình 63% trong bảy trận gần nhất, nhưng trong 63% đó, có tới hơn một nửa số đường chuyền là chuyền ngang hoặc chuyền về ở khu vực giữa sân. Chỉ số bàn thắng kỳ vọng của đội A trong bảy trận đó chỉ đạt 0,71 xG mỗi trận, tức là thấp hơn cả những đội xếp dưới họ về thứ hạng.

Nhìn vào chỉ số PPDA — số đường chuyền mà đối thủ được phép thực hiện trước khi đội A thực hiện hành động phòng ngự đầu tiên — sự thật hiện ra rõ hơn. Khi đội A mất bóng ở một phần ba sân đối phương, PPDA của họ tăng vọt, nghĩa là họ không pressing. Họ giữ bóng để không phải phòng ngự, chứ không giữ bóng để tấn công. Kiểm soát bóng ở trường hợp này là một chiến thuật quản trị rủi ro, không phải một chiến thuật tấn công.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, tôi khuyên bạn đừng bao giờ đọc thống kê kiểm soát bóng trước khi biết bản đồ chuyền bóng. Một đội cày 60% kiểm soát bằng những đường chuyền ngang vô nghĩa ở giữa sân đang làm một việc hoàn toàn khác so với một đội cầm bóng ít hơn nhưng mỗi pha lên bóng đều kết thúc trong vòng cấm. Chỉ số không nói dối, người đọc chỉ số mới nói dối.

Phần hợp lý của hệ sinh thái khép kín

Đến đây tôi buộc phải tự phản biện, vì tôi có một định kiến nghề nghiệp rất rõ: tôi tin hệ sinh thái khép kín sẽ không bao giờ sản sinh ra ngôi sao thật, và tôi vẫn giữ niềm tin đó với esports nữ. Nhưng bóng đá nữ Việt Nam là một mẫu đối chứng khiến tôi phải dừng lại.

Ở đây, hệ sinh thái khép kín đã hoạt động. Số đội nữ chuyên nghiệp của Việt Nam chỉ đếm trên đầu ngón tay. Nguồn tuyển chọn hẹp, gần như tập trung ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và một vài địa phương có truyền thống. Cầu thủ ít có cơ hội ra nước ngoài, thị trường chuyển nhượng gần như không tồn tại, thu nhập thấp hơn nam rất nhiều lần. Vậy mà tháng 2 năm 2026, tại Ấn Độ, đội tuyển nữ Việt Nam giành vé dự World Cup 2026. Năm 2026, họ có mặt ở vòng chung kết và chạm trán đội tuyển Mỹ, Bồ Đào Nha, Hà Lan.

Vậy thì hệ sinh thái khép kín khi nào hiệu quả và khi nào vô sinh? Câu trả lời tôi tìm được sau nhiều năm quan sát là: nó hiệu quả khi có một nhà nước hoặc một liên đoàn sẵn sàng chi trả cho con đường dài — tuyển chọn, đào tạo, ăn ở, thi đấu quốc tế — mà không đòi hỏi lợi nhuận. Nó vô sinh khi không có ai trả tiền cho con đường dài, và người ta cố thay thế sự đầu tư dài hạn bằng một vài giải đấu truyền thông có thưởng nhưng không có tầng lớp kế cận.

Đó chính xác là tình trạng của phần lớn giải đấu nữ trong esports. Tiền không thiếu. Truyền thông không thiếu. Thiếu một thứ duy nhất: đường ra. Không có giải đấu mở, không có suất dự quốc tế theo tiêu chuẩn thành tích, không có học bổng, không có lộ trình chuyển lên đội nam, không có hợp đồng cá nhân đủ sống. Một hệ sinh thái mà ở đó người ta không thể tiến lên bằng thực lực thì người ta tiến lên bằng quan hệ, và khi ấy nó đã ngừng là thể thao.

Trong esports, chiếc cúp chỉ là màn khói

Tôi nói câu này ở hội thảo, và nó không được hoan nghênh lắm: trong esports, chiếc cúp chỉ là màn khói; hợp đồng nhà tài trợ mới là trận chung kết thật. Tôi vẫn giữ nguyên quan điểm.

Một giải đấu nữ được tổ chức với tổng thưởng hấp dẫn, truyền hình trực tiếp, và bốn đội tham dự quanh năm là một sản phẩm truyền thông, không phải một hệ thống thi đấu. Nó cho nhà tài trợ một bức ảnh đẹp, cho khán giả một buổi tối giải trí, và cho các đội một khoản tiền không đủ để trả lương cho một tuyển thủ trong một quý. Nó chỉ trở thành thể thao khi có vòng loại mở cho bất kỳ ai, có thăng hạng và xuống hạng, và có một con đường để một cô gái mười bảy tuổi ở tỉnh lẻ đi từ giải phong trào tới đấu trường quốc tế bằng chính kết quả thi đấu của mình.

Điều đáng lo không nằm ở số tiền thưởng. Nó nằm ở chỗ các giải khép kín thường đi kèm với việc công bố rất ít thông tin: không công bố giá trị tài trợ, không công bố tiền lương của tuyển thủ, không công bố tiêu chí chọn đội. Một lần nữa, dòng tiền mờ. Và ở đâu dòng tiền mờ, ở đó kết quả thi đấu sẽ sớm trở thành thứ được thương lượng chứ không phải được chứng minh.

Sai lầm của tôi năm 2026 như một mẫu đối chứng

Ngày 16 tháng 6 năm 2026, tại Kazan, Pháp tiếp Úc trong trận đấu mà lịch sử ghi nhận là lần đầu tiên VAR trao một quả phạt đền ở một vòng chung kết World Cup. Tôi khi đó mười chín tuổi, sinh viên năm hai, bình luận cộng tác cho một đài phát thanh trực tuyến ở Sài Gòn. Tôi đọc sai tên Corentin Tolisso ba lần trong hiệp một và gọi tình huống VAR đầu tiên ấy là một bàn thắng hợp lệ. Biên tập viên mắng tôi ngay trong phòng thu. Tôi im lặng.

Một tháng sau, tôi xem lại băng ghi hình mười bốn trận vòng bảng, vẽ biểu đồ chuyền bóng và khoảng cách đội hình bằng tay. Sai lầm của tôi không đến từ việc thiếu kiến thức. Nó đến từ việc tôi nhìn vào pha bóng nổi bật và bỏ qua ngữ cảnh. Tôi sai ở World Cup 2026 để hôm nay không sai ở World Cup 2026. Từ đó, mọi tên người, mọi con số, mọi biên bản trận đấu tôi đều kiểm tra qua hai nguồn độc lập trước khi viết.

Tôi kể lại chuyện đó ở đây vì nó là mẫu đối chứng cho toàn bộ bài viết này. Tôi đã sai vì thiếu kiểm tra chéo. Nền bóng đá Việt Nam cũng vậy, chỉ khác là ở quy mô lớn hơn. Sai sót của phóng viên là sai sót duy nhất bị phơi bày; sai sót của hệ thống được đóng khung treo tường. Khi một hợp đồng tài trợ không được kiểm tra chéo, khi một quỹ lương không được đối chiếu với biên chế, khi một mẫu xét nghiệm không được so sánh với thời gian lưu mẫu, thì đó không phải là sự cố. Đó là quy trình đang hoạt động đúng như thiết kế.

Tôi bắt đầu bằng một con số sai trên bản tin, và kết thúc bằng một hệ thống sai trên sân cỏ. Khoảng cách giữa hai thứ đó là toàn bộ nghề của tôi.

Cái cần kiểm tra, và cái cần công bố

Một bài điều tra mà chỉ dừng ở việc chỉ ra chỗ hỏng thì chưa xong. Điều tôi muốn đặt lên bàn không phải là lời kêu gọi minh bạch chung chung, mà là ba việc có thể làm được ngay trong mùa giải tới.

Việc đầu tiên là đưa công bố thông tin tài chính trở thành điều kiện bắt buộc để được cấp phép dự giải, với mức chi tiết tối thiểu: tổng doanh thu chia theo nguồn, tổng quỹ lương, và danh sách các bên liên quan trong mọi hợp đồng tài trợ trên một ngưỡng giá trị. Không cần công bố toàn bộ, chỉ cần công bố đủ để một phóng viên đọc cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp có thể đối chiếu.

Việc thứ hai là công bố phí chuyển nhượng nội địa. Đây là việc rẻ nhất và có tác động lớn nhất. Một thị trường không có giá công khai thì không thể bị phát hiện thao túng, và cũng không thể tạo ra doanh thu tái đầu tư cho học viện.

Việc thứ ba là công khai nhật ký chuỗi giám định trong công tác phòng chống doping: phòng xét nghiệm nào, ngày lấy mẫu, ngày niêm phong, ngày ra kết quả, mẫu lưu bao lâu. Không công bố kết quả cá nhân, chỉ công bố quy trình. Một quy trình được công khai sẽ tự bảo vệ những người làm đúng và tự loại bỏ những người làm sai.

Ba việc đó không cần thêm ngân sách. Chúng chỉ cần một quyết định, và một người chịu trách nhiệm ký. Nếu mùa giải năm nay kết thúc mà không có gì thay đổi, thì đến tháng Một năm sau, sẽ lại có một tấm phông in một con số tròn trịa, một cái bắt tay, và một công ty có vốn điều lệ sáu tỷ cam kết chi bốn mươi lăm tỷ. Tôi vẫn sẽ đứng trước căn nhà cấp bốn đó, gõ cửa, và ghi lại địa chỉ. Việc của tôi là ghi lại. Việc của người đọc là hỏi vì sao phải ghi lại lần thứ mười.